భారతదేశంలోని అన్ని క్యాన్సర్లలో ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ వల్లనే వైకల్యం కారణంగా జీవిత సంవత్సరాలు ఎక్కువగా సంభవిస్తున్నాయి. సాంప్రదాయకంగా ఇది పురుషులలో ఎక్కువగా వచ్చే, ధూమపాన సంబంధిత వ్యాధిగా పరిగణించబడినప్పటికీ, ఇప్పుడు ఇది ముఖ్యంగా ధూమపానం చేయని మహిళలలో కూడా ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది, ఇది దీర్ఘకాలంగా ఉన్న అంచనాలను సవాలు చేస్తోంది. ఈ ధోరణి, ఇండోర్ వాయు కాలుష్యం, రాడాన్, ఆర్సెనిక్ ప్రభావం, పార్టిక్యులేట్ మేటర్ మరియు దీర్ఘకాలిక వాయుమార్గాల వాపు వంటి పొగాయేతర ప్రమాద కారకాల పెరుగుతున్న పాత్రను హైలైట్ చేస్తుంది.

వ్యాధిశాస్త్ర అధ్యయనాలు అధిక నిష్పత్తిని చూపుతున్నాయి ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ తూర్పు ఆసియాలో ధూమపానం చేయని వారిలో కేసులు ఎక్కువగా ఉన్నాయి, వీరిలో దాదాపు మూడింట ఒక వంతు మంది ధూమపానం చేయనివారే. భారతీయ మహిళలు విలక్షణమైన జన్యుపరమైన బలహీనతలను కలిగి ఉన్నారు. క్యాన్సర్ కారకాల నిర్విషీకరణకు బాధ్యత వహించే CYP1A1, GSTM1, మరియు GSTT1 జన్యువులలోని వైవిధ్యాలు దక్షిణాసియా జనాభాలో అధికంగా ఉన్నాయి, ఇవి పీల్చిన విషపదార్థాలను తటస్థీకరించే శరీర సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీస్తాయి. ధూమపానం చేయని పురుషులతో పోలిస్తే, ధూమపానం చేయని మహిళలకు ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం రెండింతల కంటే ఎక్కువగా ఉంది.

కర్ణాటకలో ఇటీవల జరిగిన ఒక అధ్యయనం ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ధోరణులలో ఆందోళనకరమైన మార్పును వెల్లడించింది. పరిశోధకులు 50 ఏళ్లలోపు వయస్సు గల 89 మంది మహిళలను ఐదేళ్ల పాటు పరిశీలించారు. వీరిలో ఎవరూ ఇంతకుముందు ధూమపానం చేయలేదు, అలాగే ధూమపానం చేసే కుటుంబాలలో నివసించలేదు. చాలా మంది రోగులలో ఒక సాధారణమైన కానీ నిరంతర లక్షణం కనిపించింది: సుమారు మూడు నెలల పాటు ఉండే పొడి దగ్గు. అయినప్పటికీ, దాదాపు 70% మందిలో వ్యాధి ముదిరిన దశలో (దశ IV) నిర్ధారణ అయింది. ఈ మహిళల్లో అధిక శాతం మంది, గాలి సరిగ్గా ప్రసరించని వంట వాతావరణాలకు ఎక్కువ కాలం గురయ్యారు. వంట నూనెను పదేపదే వేడి చేయడం వల్ల పాలీసైక్లిక్ ఆరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బన్లు మరియు రియాక్టివ్ ఆల్డిహైడ్లు వంటి క్యాన్సర్ కారకాలు ఉత్పత్తి అవుతాయి. ఇవి ఆక్సీకరణ DNA నష్టాన్ని ప్రేరేపించి, ఉత్పరివర్తనాలను ప్రోత్సహిస్తాయి, ముఖ్యంగా EGFR జన్యువులో. ఇది EGFR ఉత్పరివర్తనాలకు దోహదపడుతుంది, ఇవి పాశ్చాత్య దేశాల జనాభాతో పోలిస్తే చాలా ఎక్కువగా, భారతదేశంలో ధూమపానం చేయని వారిలో 40–50% ఊపిరితిత్తుల అడెనోకార్సినోమా కేసులలో సాధారణంగా కనిపిస్తాయి. కొత్త పరీక్షా వేదికలపై ఈ ఉత్పరివర్తనాన్ని గుర్తించడం ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ చికిత్సలో విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చింది. కేవలం కొన్ని నెలల నుండి అనేక సంవత్సరాల మనుగడతో పాటు అద్భుతమైన జీవన నాణ్యతను అందిస్తోంది.

కొత్తగా తలెత్తుతున్న ప్రమాదాలు భారాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి. నియంత్రణ నిషేధాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇ-సిగరెట్ల వాడకం పెరుగుతోంది, ఇది వ్యక్తులను విషపూరిత ఏరోసోల్‌లకు గురిచేస్తోంది. ముఖ్యంగా పట్టణ ప్రాంతాల్లోని యువతులు వీటిని "సురక్షితమైనవి"గా భావిస్తున్నారు. ఈ ఏరోసోల్‌లో ఫార్మాల్డిహైడ్, డైయాసిటైల్, భార లోహాలు మరియు ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిని, DNA నష్టాన్ని కలిగించగల అతి సూక్ష్మ కణాలు ఉంటాయి. అంతేకాకుండా, భారతదేశంలో PM2.5, నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్ మరియు వాహనాల నుండి వెలువడే పొగకు విస్తృతంగా గురికావడంతో కూడిన తీవ్రమైన వాయు కాలుష్యం, పొగాకు వాడకం లేకపోయినా కూడా ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా పెంచుతుంది.

10 సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ కాలం పాటు ప్రతిరోజూ ఇంట్లో వంట చేయడం, సరిగా గాలి ప్రసరణ లేని వంటగదులు, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ యొక్క మొదటి-స్థాయి కుటుంబ చరిత్ర, AQI >150 ఉన్న అధిక కాలుష్య మండలాల్లో నివాసం, 5 సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ కాలం పాటు కాలుష్యానికి గురికావడం, లేదా కుటుంబ సభ్యులలో EGFR/ALK మ్యుటేషన్ నిర్ధారణ అయిన అధిక-ప్రమాదంలో ఉన్న 40-74 సంవత్సరాల వయస్సు గల, ధూమపానం చేయని భారతీయ మహిళలకు మేము ఏటా తక్కువ-మోతాదు CT (LDCT) స్క్రీనింగ్‌ను సాధారణంగా సిఫార్సు చేస్తాము.

దీని నుండి గ్రహించవలసిన అతి ముఖ్యమైన విషయం సరళమైనది కానీ కీలకమైనది:  

• రెండు మూడు వారాల కంటే ఎక్కువ కాలం ఉండే పొడి దగ్గు  
• వివరించలేని ఛాతీ నొప్పి  
• ఊపిరి  
• 6 నెలల్లో అసాధారణమైన అలసట లేదా 10% కంటే ఎక్కువ బరువు తగ్గడం 

మీ ఊపిరితిత్తులు ముఖ్యమైనవి—అవి మాట్లాడేటప్పుడు వినండి.